HCP (Hulpmiddel ControleProtocol)

Deze repository bevat scripts die als hulpmiddel dienen voor het uitvoeren van Onderdeel A van het Controleprotocol Centraal Stembureau. De scripts worden door Wonderbit op het platform teluitslagen uitgevoerd, waarbij een geüploadde .zip met daarin het tellingsbestand (.eml) de trigger zijn.

Hoe voer ik het controleprotocol uit?

De gemakkelijkste manier is met behulp van uv. Als uv geinstalleerd is, is hcp te draaien vanuit de root directory. Hiermee wordt automatisch het .eml.xml bestand uit het zip bestand gehaald dat door OSV2020-U of Abacus geproduceerd wordt om hcp over te draaien. Bijvoorbeeld:

uv run hcp definitieve-documenten_tk2060_gemeente_juinen-20600607-152117.zip

De output wordt weggeschreven in de directory van waaruit hcp aangeroepen is als a.csv, b.csv en c.csv.

Het is ook mogelijk om hcp direct op een uitgepakt EML bestand te draaien. Bijvoorbeeld:

uv run hcp Telling_GR2026_Juinen_DSO.eml.xml

---

De code is ook direct vanuit Python aan te roepen. De functie create_csv_files in main.py is het ingangspunt voor de code. Parameters voor het aanroepen van deze functie zijn:

• path_to_xml: het pad naar het .eml.xml bestand waarover je de controle uit wilt voeren. Dit is dus een EML tellingsbestand (id=510[a-dqrs])
• dest_a, dest_b, dest_c: paden waar respectievelijk controlebestanden a, b en c weggeschreven moeten worden. De precieze inhoud van deze bestanden wordt hieronder beschreven
• path_to_neighbourhood_data: optionele parameter, pad naar wijkdata in .parquet of .csv formaat. In data/ staat het meest recente beschikbare bestand. (CBS update deze eens in de zoveel tijd, dus deze zal niet altijd 100% up-to-date zijn).

Lijst met controles

Hieronder een korte beschrijving van de controles die onderdeel zijn van HCP. Deze zijn geïmplementeerd in protocol_checks.py en worden aangeroepen in EML::run_protocol in eml.py.

Naam controle	Beschrijving	Output
check_zero_votes	Controleert of het totaal aantal stemmen (getelde + ongeldige + blanco stemmen) gelijk is aan 0	In b.csv een "ja" in de kolom "Stembureau met nul stemmen" bij stembureaus waar dit het geval is
check_vote_difference	Berekent het verschil tussen het aantal toegelaten kiezers en het aantal uitgebrachte stemmen in de EML en geeft deze waarde terug	In a.csv het resultaat van deze berekening in de kolom Niet onderzocht telverschil mits het GSB niet heeft aangevinkt dat dat stembureau is onderzocht vanwege een onverklaard verschil (DSO) of dat de toegelaten kiezers opnieuw zijn vastgesteld (CSO)
check_too_many_rejected_votes	Controleert of het percentage blanco of ongeldige stemmen ten opzichte van het totaal aantal uitgebrachte stemmen groter of gelijk is aan een in te stellen percentage.	In b.csv een "ja ({percentage}%)" in de bijbehorende kolom bij stembureaus waar dit het geval is
check_too_many_differences	Controleert of het absolute verschil tussen toegelaten kiezers ten het totaal aantal uitgebrachte stemmen groter of gelijk is aan een in te stellen percentage of absoluuut aantal.	In b.csv een "ja ({percentage}%)" of "ja ({aantal})" in de bijbehorende kolom bij stembureaus waar dit het geval is
check_parties_with_large_percentage_difference	Controleert of er partijen zijn die bij een stembureau een percentage stemmen heeft behaald dat ten minste een in te stellen aantal percentagepunten verschilt van het gemiddelde in die gemeente. Voor de berekening van het gemiddelde in die gemeente wordt het betreffende stembureau niet meegenomen	In b.csv de namen van de partijen waarvoor dit het geval is, gescheiden door een komma bij de stembureaus waar dit het geval is
check_potentially_switched_candidates	Controleert of voorkeursstemmen tussen twee kandidaten op dezelfde lijst mogelijk verwisseld zijn. Dat wil zeggen dat een van de kandidaten veel meer (in te stellen hoeveel) stemmen heeft gekregen dan verwacht terwijl een ander veel minder gekregen heeft dan verwacht. Hierbij kunnen stembureaus welke in de voorspelling te veel ruis hebben om een goede controle te doen uitgesloten worden (in te stellen in eml_types::SwitchedCandidateConfig)	In b.csv de paren kandidaten waarvoor dit het geval is, gescheiden door een , in het formaat: "Mogelijke verwisseling op lijst i (lijstnaam). Kandidaat j had v_j stemmen maar verwachting was e_j. Kandidaat k had v_k stemmen maar verwachting was e_k"